Zapalenie ucha

Zapalenie ucha (łac. otitis) – ogólne określenie na różne stany zapalne ucha. W zależności od zajętej części anatomicznej ucha wyróżnia się:

  • zapalenie ucha zewnętrznego
  • zapalenie ucha środkowego
  • zapalenie ucha wewnętrznego (zapalenie błędnika)

Najczęściej mamy do czynienia z zapalaniem ucha środkowego.

Chociaż to właśnie ból jest tym czynnikiem, który najczęściej zmusza pacjenta do wizyty u lekarza, stan zapalny ucha środkowego wcale nie musi się nim objawiać. Wszystko zależy od jego rodzaju, a zapalenie przewlekłe, o którym może nas informować na przykład jedynie pogorszenie się słuchu, wcale nie jest problemem mniej poważnym i wymaga leczenia u laryngologa. Zapalenie ucha środkowego jest drugim co do częstości, po ostrej infekcji górnych dróg oddechowych, powodem zgłaszania się do lekarza z dzieckiem. U dorosłych zapalenia ucha zdarzają się rzadziej. Stan zapalny obejmujący struktury ucha środkowego najczęściej dotyczy jamy bębenkowej. Rozróżniamy zapalenie ostre i przewlekłe. W związku z większą rozpoznawalnością i skuteczniejszymi metodami leczenia obecnie rozpoznajemy mniej zapaleń przewlekłych uszu. Najczęściej na zapalenie ucha środkowego chorują dzieci do drugiego roku życia, później zachorowalność spada.

Objawy

Głównymi objawami zapalenia ucha są:

  • bardzo silny, ciągły ból ucha
  • często gorączka (u dzieci nawet powyżej 40 °C)
  • gorszy słuch w chorym uchu
  • złe samopoczucie, niepokój dziecka
  • wymioty
  • uczucie pełności w uchu
  • w okresie kataralnym zapalenia bębenek jest przekrwiony, pogrubiały, niekiedy wciągnięty w głąb
  • w okresie ropnym bębenek jest uwypuklony, prześwieca żółtą barwą
  • w wysiękowym zapaleniu może dochodzić do znacznego niedosłuchu i ścieńczenia błony bębenkowej – przez nią widać żółtawy lub ciemny płyn zawierający pęcherzyki powietrza; jest to spowodowane blokadą mechaniczną trąbki słuchowej

Przyczyny

Czynnikami predyspozycjonującymi do zapalenia ucha są przede wszystkim:

  • odmienna budowa anatomiczna ucha u dziecka (krótka i szeroka, poziomo ustawiona trąbka słuchowa)
  • częstsze infekcje górnych dróg oddechowych
  • przerost migdałka gardłowego (powoduje niedrożność trąbki słuchowej)
  • przewlekłe stany zapalne w obrębie górnych dróg oddechowych
  • rozszczep podniebienia
  • złe warunki socjalne i ekonomiczne
  • bierne palenie tytoniu
  • alergia (obrzęk błony śluzowej w okolicy ujścia trąbki słuchowej)
  • niedobory immunologiczne
  • pobyt dziecka w żłobku, przedszkolu

Leczenie

W pierwszym okresie można stosować gorące okłady oraz leki przeciwzapalne i przeciwbólowe działających objawowo ogólnie i miejscowo, oraz leki przeciwgorączkowe jak paracetamol, ibuprofen. A także krople do nosa, zawierające efedrynę, które obkurczają błonę śluzową, gdy dołącza się zapalenie błony śluzowej nosa i pojawiają się trudności w oddychaniu.

W ostrym bakteryjnym stosujemy antybiotyki z grupy penicylin lub aminoglikozydów. Ewentualnie innymi antybiotykami obejmującymi najczęstsze spektrum bakteryjne zapalenia ucha środkowego.

Przy uwypukleniu błony bębenkowej, stosuje się paracentezę, czyli bezbolesny zabieg jej nacięcia lub przy zapaleniu przewlekłym myringoplastykę, czyli zamknięcia ubytku w błonie bębenkowej. Podczas zapalenia przewlekłego konieczne może być też odsysanie wydzieliny i oczyszczanie przewodu słuchowego ze złuszczonego nabłonka.

W przypadkach nawrotów wskazane może być leczenie immunostymulacyjne. Można podawać szczepionkę gronkowcową – panodinę.

Gdy w wysiękowym zapaleniu przyczyną blokady jest przerośnięty migdałek, leczeniem przyczynowym będzie adenotomia. Jeżeli przyczyną jest obrzęk błony śluzowej trąbki słuchowej, stosuje się leki przeciwzapalne i ewentualnie antybiotyk.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>